Hoe dingen worden gemaakt
Termen als handgemaakt, met de hand afgewerkt, met de hand beschilderd en kleinschalige productie worden in Britse winkels bijna door elkaar gebruikt, maar ze betekenen niet hetzelfde. Hier is wat elke term precies beschrijft en wat het je vertelt over het object dat voor je ligt.
In één oogopslag
Handgemaakt: met de hand gevormd, met handgereedschap, door een bij naam genoemd persoon of een kleine studio
Met de hand beschilderd: de decoratie is met de hand aangebracht, hoewel de basisvorm op een andere manier gemaakt kan zijn
Met de hand afgewerkt: de vorm wordt machinaal of met een mal geproduceerd en vervolgens met de hand voltooid
Kleinschalige productie: in beperkte oplage gemaakt, vaak op gespecialiseerde apparatuur, door een studio met een klein team
Ambachtelijk: geen afgesproken betekenis in de Britse detailhandel en geen wettelijke definitie
Waarom de woorden ertoe doen
Er is in het VK geen wettelijke definitie voor 'handgemaakt' in de detailhandel. Een winkel kan het op bijna alles drukken zonder gevolgen, en daarom is de waarde van het woord verwaterd. Het verschijnt nu op objecten die met duizenden tegelijk geperst zijn én op objecten die echt door één persoon in de loop van een middag zijn gevormd, en van de klant wordt verwacht dat die het verschil op een foto kan zien.
De bruikbare informatie is niet het woord, maar de methode. Zodra je weet hoe iets gemaakt is, wordt het woord overbodig.
Handgemaakt
In de strengste zin van het woord betekent handgemaakt dat het object door menselijke handen is gevormd met behulp van handgereedschap. Een met de hand ingebonden boek, een etui dat aan een werkbank is gesneden en gestikt, een blad dat wekenlang plat tussen vellen is geperst. Machines kunnen nog steeds betrokken zijn, want een naaimachine of een pers is eerder een gereedschap dan een productielijn, maar de beslissingen over de vorm liggen bij een persoon.
De test is simpel. Als je de persoon, de stad en de werkbank kunt benoemen, is het woord waarschijnlijk verdiend. Zo niet, beschouw het dan als decoratie.
Met de hand beschilderd
Met de hand beschilderd beschrijft de decoratie, niet de constructie. Een object kan machinaal gegoten, geperst of gesneden zijn en vervolgens streek voor streek met de hand beschilderd. Het schilderwerk is echt werk en dat is de reden waarom geen twee stukken gelijk zijn, maar de kern eronder is niet met de hand gevormd en het zou oneerlijk zijn om iets anders te suggereren.
Een eerlijke omschrijving noemt beide kanten: hoe het object gevormd is en hoe het gedecoreerd is. Een met de hand beschilderd stuk is niet minder de moeite waard. Het is simpelweg een andere claim dan handgemaakt.
Met de hand afgewerkt
Met de hand afgewerkt beslaat het grote middengebied. De basisvorm wordt machinaal, met een mal of pers geproduceerd en een persoon voltooit het: het bewerken van leer, het trimmen van een naad, polijsten, hardware monteren, controleren en corrigeren. Een groot deel van het goede Japanse lederwerk valt hieronder, en daar is niets minderwaardigs aan. Een portemonnee met vijftien machinaal gestikte naden en met de hand afgewerkte randen gaat meestal langer mee dan een die volledig met de hand is genaaid voor dezelfde prijs.
Kleinschalige productie en studioproductie
Kleinschalige productie beschrijft de schaal, niet de methode. Een boekdrukwerkplaats in Brussel die tweehonderd sets kaarten op een pers van een andere eeuw draait, is kleinschalige productie. Dat geldt ook voor een papierstudio in het zuidwesten van Frankrijk die dat seizoen verzamelde planten perst. De apparatuur kan gespecialiseerd en oud zijn, de oplage is klein, en de persoon die het heeft gemaakt zou het object herkennen als het terugkwam.